Al het blauw van de hemel
Melissa da Costa
Een boek dat me door twee personen van dichtbij is aangeraden. Door twee onafhankelijke mensen in mijn omgeving. Dan word ik nieuwsgierig. Ik leende het bij de bibliotheek en het duurde even voordat het boek voor me klaarlag. Toen ik het ophaalde schrok ik. Het is een flinke pil en daar heb ik niet altijd trek in. Maar ik begon en gaf het een kans. Nou, dat heb ik geweten. Ik was gelijk geboeid en continu nieuwsgierig. Uiteindelijk vond ik het zelfs jammer dat het afgelopen was. Moet je nagaan, dat bewijst maar weer dat je niet aan een boek kunt zien of het iets voor jou is.
Dit verhaal is van ongekende schoonheid, echt waar. Melissa schrijft bijzonder mooi en treffend. Je wordt meegenomen op een trip in een camper. Waar je heengaat weet je niet, noch hoelang het mag duren.
De hoofdpersoon Emile is ongeneeslijk ziek (een vroegtijdige vorm van Alzheimer) met onomkeerbaar geheugenverlies als gevolg en afbraak van de hersensatm. Aan klinische onderzoeken onderworpen worden, wil Emile niet. Noch medicijnen, opname in een ziekenhuis of verzorgingshuis. Net zomin wil hij een blok aan het been zijn voor zijn familie en vrienden. Dat ze hem vol medelijden aankijken en anders gaan behandelen, daar is Emile niet van.
Op reis gaan lijkt hem de beste keuze. Hij heeft immers nog tijd, al weet hij niet hoe lang. Reizen wilde hij altijd al doen met zijn jeugdvriend Renaud, maar inmiddels is deze getrouwd en net vader geworden. Emile koopt een camper en plaatst een advertentie voor een medereiziger. Tot zijn verbazing reageert er iemand: Joanne. Hij pikt haar op een afgesproken punt op, langs de hoofdweg. Samen trekken ze door Frankrijk, de bergen in, de stilte in, naar de zee. In eerste instantie vindt hij haar wat mysterieus, apart en nogal stil. Maar langzaam komen Emile en Joanne dichter tot elkaar en leren zij elkaar het leven waarderen. Er ontstaat een bijzondere, kwetsbare band en Emile ontdekt het stille verdriet van Joanne.
Het verhaal is emotioneel, maar niet sentimenteel en raakt zowel hoofd als hart.
Wat mij in dit verhaal het meest raakt is de moed van Emile om een eigen koers te varen. Hij kiest niet voor het pad dat anderen voor hem uitstippelen, maar voor iets dat hij diep van binnen graag wil. Dat is voor hem de manier om te leven voor de tijd die hij nog heeft. Tijdens zijn reis geniet hij van de schoonheid van heel veel kleine momenten.
Met het lezen van dit verhaal leerde ik dat de indruk die je van iemand hebt, kan veranderen als je de ander leert kennen en meemaakt. Vooroordelen verdwijnen vaak zodra je iemand echt ziet. Wanneer twee mensen elkaar de tijd geven om tevoorschijn te komen zonder oordeel en zonder haast ontstaat er echte verbinding. Emile leert voorbij het uiterlijk van Joanne te kijken en ontdekt haar kwaliteiten als mens. Ze is wijs, zacht en krachtig blijkt al lezend. Ook werd me weer eens duidelijk dat elk persoon een eigen verhaal bij zich draagt, dat je op het eerste oog niet gelijk ziet of kunt weten. >>Openstaan voor een ander is altijd waardevol en verrassend.
Het waardevolle voor mij is ook dat Emile besluit te genieten van de tijd die hij nog heeft. Het maakt eigenlijk niet uit hoe lang je leeft, als je maar leeft. Dat het niet gaat om controle maar om aanwezig zijn in wat er nu is. Dat vind ik inspirerend.
Wat ik ook meeneem uit het boek is dat reizen — letterlijk en innerlijk — een manier kan zijn om opnieuw te leren kijken naar alles om je heen.
Aanrader voor?
Een echte aanrader voor mensen die in hun omgeving te maken krijgen met personen die een vorm van Alzheimer hebben of krijgen. Mensen met Alzheimer verliezen delen van hun geheugen. Dat is lastig voor henzelf maar ook verwarrend voor de mensen om hen heen. Dat beseffen zij zich niet. Wij als buitenstaander wel. Als het je lukt om daar anders mee om te gaan, wordt het contact makkelijker en mooier voor allebei.
Maar ook als Alzheimer ver weg is, is dit verhaal geschikt voor iedereen die houdt van verhalen over persoonlijke groei en innerlijke transformatie. En als je geraakt wordt als lezer door intieme, menselijke verhalen waarin relaties zich langzaam en oprecht ontwikkelen.
Een zacht, wijs en troostend verhaal vol schoonheid, zo zou ik het noemen. Lezen dus!
Review door Petra Steffens
Astrid Sy
De brieven van Mia
“Een echte aanrader voor iedereen.”
"De woorden van Mia versmelten samen met Laila's eigen herinneringen. Stomme, ongewenste herinneringen, die lang verborgen lagen in een verre uithoek van Laila's hoofd. Maar die nu weer opdoemen. Laila ziet voor zich hoe Mia aan haar bureau zit en plots het doffe gedreun hoort van de bommen die inslaan in huizen en straten. Ze rent naar de schuilkelder. Maar de kamer en kelder zijn niet hier. De stad is niet Amsterdam."
uit "De brieven van Mia”, Astrid Sy
Een van mijn eerste kennismakingen met een luisterboek was "De brieven van Mia” geschreven en voorgelezen door Astrid Sy (april 2017).
Niets zo fijn als met een koptelefoon tijdens het koken, de afwas of in de trein je -tot op zekere hoogte- verliezen in een verhaal.
* alert * lees of luister het einde vooral thuis (of je moet het niet erg vinden om in een bomvolle trein schokschouderend een half uur je tranen de vrije loop te laten).
Het verhaal draait om Mia. Een Joods meisje dat de Tweede Wereldoorlog wil ontvluchten.
Maar de twee hoofdpersonen zijn Laila en de norse 80+er, meneer Cohen.
Laila is een stoer en nieuwsgierig meisje van ongeveer 10 jaar dat met haar moeder en broertje de oorlog in Syrië is ontvlucht en nu in een AZC woont.
Voor een projectweek op school komt Laila bij meneer Cohen terecht om kleine huishoudelijke klusjes te doen.
Tijdens het opruimen van de zolder vindt Laila een blik vol oude brieven. Alle brieven zijn geschreven door ene Mia en gericht aan meneer Cohen.
Stiekem leest Laila de brieven, en het lijkt alsof elke brief een geheime boodschap bevat voor meneer Cohen! Voor Laila begint een spannend avontuur. Ze wil weten wat er is gebeurd en MOET Mia vinden.
Zullen de brieven Laila en meneer Cohen dichter naar elkaar toe brengen? En zal Mia gevonden worden?
“De brieven van Mia” valt in de categorie jeugdliteratuur, maar is zeker een aanrader voor volwassenen. Het bevat zoveel lagen, dat iedereen het kan lezen op zijn/haar/hen niveau.
Op een verbijsterend heldere en lichte manier weet Sy de thema’s vrijheid, oorlog, vluchten, tolerantie, angst en liefde aan twee werelden en tijden te koppelen. Want de jonge Laila en de oude meneer Cohen kunnen niet van elkaar begrijpen dat de oorlog van de ander net zo erg is. Ze leven niet meer in een oorlog, maar zijn er ook niet vrij van. Allebei kennen ze op een andere manier het feit dat er geen tolerantie was/is: niet vanuit de buitenwereld, maar ook niet naar elkaar.
Sy sleurt je (zonder moralistisch te zijn) aan je haren erbij om “vluchten voor een oorlog” vanuit een breder perspectief te bekijken en daardoor te appelleren naar je eigen kijk op de wereld.
Een echte aanrader!
Review door Wanja Meijer
Chris Whitaker
De kleuren van het donker
“Een meesterwerk - het soort thriller dat je maar eens in de tien jaar leest.”
Op deze manier werd het boek aangeprijsd. Vaak laat ik dit soort hypes eerst links liggen, want ik ben niet altijd even enthousiast van boeken die zo gehypet worden.
Maar mijn smaak qua boeken is erg divers en ik had wel zin in een thriller, dus ik wilde deze wel proberen.
Dat is dan meteen het eerste dat ik meteen wil aangeven: het is eerder een spannende roman dan een thriller.
Over het boek
Amerika, 1975 - Op een ochtend weet de hoofdpersoon Patch een ontvoering te verstoren, maar wordt daardoor zelf meegenomen. Wat hij tijdens zijn ontvoering ervaart, verandert zijn hele leven. Het
meisje Grace, dat hij alleen maar in het donker heeft gesproken, weet hem door deze donkere tijd heen te praten.
De rest van zijn leven wijdt hij aan de zoektocht om haar te vinden en te redden.
In de maanden die Patch vermist is, laat zijn beste vriendin Saint het er niet bij zitten. Zij doet haar eigen onderzoek en maakt hier uiteindelijk op haar beurt haar levensmissie van.
Wij volgen hun beide levens gedurende 25 jaar, "terwijl jaren decennia worden en hoop een obsessie".
Wat ik ervan vond
Vanaf het begin werd ik meegezogen door dit prachtige gelaagde verhaal. Het verhaal wordt mooi beschreven en de schrijfstijl is poëtisch en beeldend, maar ook met de nodige humor. Ik heb veel mooie zinnen uit het boek genoteerd, maar het beste is om het gewoon zelf te lezen!
De personages zijn goed uitgewerkt en je groeit samen met ze mee op. Ik waande me zelf in de jaren ‘70 in de omgeving van Monta Clare, Missouri. Je gaat mee op reis door half Amerika en op de decennia durende zoektocht. Opvallend detail is dat het dorp waar het allemaal begon fictief is, maar ik zag het gewoon voor me!
Een mooie coming of age verhaal en road trip ineen.
Kortom
Een meesterwerk over opgroeien, alles overtreffende vriendschap door de jaren heen en trauma’s uit het verleden.
Over schilderkunst, het moois in het leven kunnen zien en persoonlijke groei.
Een goed pakkende literaire roman met veel spanning, dat leest als een trein. Door de korte hoofdstukjes kon ik bijna niet stoppen met lezen en heeft het toch wat uren slaap gekost.
Een aanrader voor de zomervakantie om lekker van te genieten op het strand of bij het zwembad.
Echt zo’n boek dat je maar eens in de tien jaar leest.
Review door Brigitte van Uden
Margaret Atwood
Het verhaal van de dienstmaagd (The handmaid's tale)
“Zulke dingen kunnen hier niet gebeuren” is een gedachte die niet langer opgaat: onder bepaalde omstandigheden kan echt alles gebeuren, overal.
- Margaret Atwood
Het is 1985. De Dolle Mina’s hebben hun bh’s weer aangedaan. Ze hebben iets in gang gezet: het op de kaart zetten van de vrouw, haar rechten en haar capaciteiten.
In Afghanistan werken vrouwen nog in hoge posities. Ze dragen een minirok.
Je zou bijna denken dat de nieuwe eeuw ingeluid gaat worden door het matriarchaat.
En juist in die tijd wordt het boek "Het verhaal van de dienstmaagd” gepubliceerd.
Een dystopisch verhaal over Amerika in een tijd waarin de wereldbevolking drastisch krimpt door een hoge mate van onvruchtbaarheid bij vrouwen.
Waar vrouwen in zeer korte tijd het recht wordt afgenomen om te zijn wie ze willen zijn. En worden gedwongen om alleen te doen waarvoor ze op deze aarde zijn (kinderen baren). In uniform rood gaan ze door het leven. Met grote kappen zodat ze elkaar niet kunnen zien. Geen band op kunnen bouwen.
“Zulke dingen kunnen niet gebeuren”
De vrouwen worden ontdaan van hun naam. Ze worden eigendom van een familie. Geen enkele vrouw mag lezen. Vragen stellen. Schrijven. Nadenken. Beslissingen nemen.
Is er kameraadschap tussen de vrouwen? Soms.
Is er verzet bij vrouwen? Ja, maar de angst om verraden te worden is groot.
En dat in de naam van God.
Het is 1992. De Taliban komt in Afghanistan aan de macht. Vrouwen worden uit het openbare leven verbannen. Ze mogen niet meer werken, naar school gaan of met mannen praten. Ze worden gedwongen gesluierd over straat te gaan. Elkaar te verraden.
En dat in de naam van God.
“Zulke dingen kunnen niet gebeuren”
“Het verhaal van de dienstmaagd” is een boek dat je bijblijft. Het laat een gemeenschap zien die we in de westerse wereld niet (meer) kennen. Want ook hier is er een tijd geweest dat vrouwen niet naar de universiteit mochten. Dat ze niet zelf een bankrekening mochten openen. Dat ze niet mochten werken.
Het boek heeft dit uitvergroot. Het is simplistisch neergezet. Met religieuze tinten. Slutshaming. KGB praktijken.
Is het boek anti-religieus? Zeker niet. Het laat zien waartoe een geloof kán leiden.
Is het een feministisch boek? Het gaat over vrouwen. Het gaat over machtsongelijkheid tussen mannen en vrouwen. Maar ook over ongelijkheid tussen mannen onderling en vrouwen onderling.
Is het een handleiding voor mannen die het patriarchaat in ere willen herstellen (en erger)? Helaas wordt het daar wel voor gebruikt lijkt het…
Is het een waarschuwing voor wat kan gebeuren? Jazeker. Ook al is het fictieve getuigenissen literatuur.
“Het verhaal van de dienstmaagd” is een van de weinige boeken die continu actueel zijn. Die laten zien dat als we niet oppassen, geen actie ondernemen en lamgeslagen toekijken, onderdrukking werkelijkheid kan worden. En daarmee bedoel ik niet alleen de onderdrukking van vrouwen.
“Zulke dingen kunnen niet gebeuren”
Maar ze zijn al gebeurd.
Review door Wanja Meijer
Edith Eva Eger
De Keuze. Leven in Vrijheid
Een waargebeurd levensverhaal van een joods meisje dat Auschwitz overleefde en daarna haar trauma's de baas moest worden.
Prachtig en origineel verhaal. Geen makkelijk boek, omdat pijn en verdriet schuren onder je huid en in je lichaam onstuimig tekeer gaan. Je merkt dat je hand je hart opzoekt, als om het vast te houden zodat het niet breekt maar heel blijft.
Het is bijna niet voor te stellen hoe diep vernederend alle ontberingen moeten zijn geweest voor Edith Eva Eger, ten tijde van de oorlog in 1944. Haar verhaal laat je voelen hoe het geweest is voor velen. Niet alleen voor Eger. Zij koos ervoor om het op te schrijven. Met haar verhaal ervaren we niet de gruwel, maar proeven we hoe bewonderenswaardig zij is. Dat dezelfde vrouw - die door een ware hel ging en voor dood op een stapel andere botten lag - hoe deze vrouw nu velen inspireert met haar boodschap: Je hebt altijd een keuze.
Een boeiend boek dat een hoopvol gevoel achterlaat en op mij veel indruk maakte. Edith ontwikkelt zich als psycholoog, nadat ze enkele vreselijke kampen in oorlogstijd overleeft. Al jaren inspireert en motiveert ze velen, waarvan de verhalen zijn opgenomen in het boek. Bijzonder inspirerend. Ze is inmiddels 97 jaar en een levend voorbeeld voor: kiezen voor leven en voor vrijheid is voor iedereen mogelijk. Ik bewonder haar levensinstelling. Je kunt haar volgen op Instagram waar zij nog altijd inspireert. Echt heel gaaf!
review, Petra Steffens
Elif Shafak
Het eiland van de verdwenen bomen
Een verhaal over verboden liefde, die je lichtjes doet denken aan het verhaal van Romeo en Julia.
Liefde is soms nou eenmaal niet in staat om zich door regeltjes aan banden te laten leggen. Laat staan door de verdeeldheid van een bevolking die min of meer naast elkaar leeft. Misschien is het juist daarom dat liefde dan juist sterker wordt.
Het verhaal vertelt ons over het verdeelde eiland Cyprus, waar Cyprioten leven maar verdeeld zijn in Turks en Grieks. Tijdens het lezen heb ik er werkelijk een heleboel van geleerd.
Voor mij is het boek geweldig omdat de vijgenboom een fantastische rol vertegenwoordigt in het boek. Als een ware verteller overlaadt zij je met weetjes en kennis over het eiland, de bevoling en de beide geliefden en hun familie en vrienden.
Over hoe de liefde tot stand en tot bloei komt. Maar ook over verwijdering, bemoeienissen, onbegrepen gevoelens, nare gebeurtenissen en misverstanden.
Een verhaal om van te smullen en een eerbetoon - wat mij betreft - aan de bomen.
review, Petra Steffens
Aimée de Jongh
Lord of the Flies | graphic novel
Over het boek
Flaptekst: Een groep kinderen moet na een vliegtuigongeluk zien te overleven op een tropisch eiland. Er zijn geen volwassenen om hen te helpen. Blauwe luchten, gele stranden, weinig bedreigingen: het lijkt een idyllische plek. Maar het duurt niet lang voordat hun onbezorgde leven verandert in een nachtmerrie. Wat gebeurt er als kinderen, jong en onschuldig, overgeleverd zijn aan elkaar?
Nobelprijswinnaar William Golding toont ons in Lord of the Flies zijn visie op de mens, een visie die na de oorspronkelijke publicatie in 1954 een miljoenenpubliek bereikte, en die nog altijd actueel is. Ter ere van het 70-jarig bestaan verschijnt de klassieker nu voor het eerst als graphic novel, geschreven en getekend door de Nederlandse stripauteur Aimée de Jongh.
Mijn mening
In het najaar van 2024 ben ik naar de tentoonstelling van Aimée de Jongh in De Kunsthal Rotterdam geweest. Ik kende haar werk niet en las eigenlijk nooit graphic novels. Maar dit bleek een hele mooie tentoonstelling.
Toen kwam het voorstel om deze versie te lezen met onze leesclub. Het verhaal kende ik globaal en het was mooi om deze variant te leren kennen.
Het is een hele eer dat Aimée de Jongh deze prachtige roman heeft mogen tekenen, en dat heeft ze met verve gedaan. Vanaf het begin werd ik gegrepen door de mooie pakkende illustraties, waarbij elke scène een kunstwerkje is.
Door de beelden word je echt meegetrokken in het verhaal en het kwam bij mij extra hard binnen daardoor.
Want het verhaal is natuurlijk geen prettig verhaal. Het akelige gevoel kruipt onder je huid en door de illustraties komt alles nog meer tot leven.
Heel knap hoe Aimée trouw blijft aan het oorspronkelijke verhaal en toch zelf ook bepaalde emoties teweeg brengt bij de lezer.
Het is een prachtig boek, hoe gruwelijk ook.
Want welke psychologische effecten heeft een verlaten eiland op een groep kinderen? Hoe overleef je als je zelf de regels moet maken? Wat als onze volledige beschaving wegvalt in de wildernis en we gaan leven naar onze angsten?
Het nawoord van collega-cartoonist Jip van der Toorn verwoordt dat goed: 'Het is absurd dat een verhaal dat in 1954 is geschreven zeventig jaar later zo akelig actueel voelt. Zoveel thema's in dit verhaal spelen ook op het eiland waar wij met zijn allen wonen '’
Erg knap dat het zo goed gelukt is door deze PowerVrouw om deze tijdloze roman in een nieuw jasje te steken. Wil je meer zien van haar werk, volg haar dan op Instagram.
Review door Brigitte van Uden
De jongen, de mol, de vos en het paard
Wat een Sprookje, een Pareltje🤍
Een aanrader
Voor iedereen
die het soms even niet meer weet
die door een dip heen gaat
die even was vergeten waar het leven ook alweer om draait
De jongen, de mol, de vos en het paard van Charlie Mackesy
Het mooie verhaal over een
"Blijf geloven in jezelf, omring je met mensen die jou aanmoedigen en weet dat je niet alles alleen hoeft te doen.
Liefs, Marthe"
Er stromen rivieren in de lucht
Elif Shafak
In dit verhaal volg je als lezer een stukje van de levens van Koning Assurbanipal uit Assyrië (630 v. Chr.), Arthur Smyth (Londen 1840), het 10-jarige Jezidi-meisje Narin (2014) en van de jonge, eigenwijze Zalleekhah (Londen2018).
Elif Shafak verweeft vier verhaallijnen – van het oude Assyrië tot het moderne Londen – met één krachtig symbool: water. Water stroomt, verdampt, keert terug als sneeuw of regen, en draagt verhalen mee.
Dat idee vond ik betoverend en het gaf het boek een poëtische, bijna magische laag. Het leest als een reis door tijd, verhalen en elementen. Een boek dat je niet alleen leest, maar beleeft.
Wat mij het meest aansprak in dit boek is hoe Elif Shafak water gebruikt als verbindend symbool. Dat die ene druppel door tijd en ruimte kan reizen en levens kan raken, vind ik prachtig. Als echte waterrat en liefhebber van water voel ik daar helemaal in mee. Water beweegt net als verhalen en verandert soms van vorm. Water is overal. En dat geeft me het gevoel dat alles met elkaar verbonden is, zelfs als we het niet zien.
Daarnaast werd ik geraakt door de stem van vergeten mensen: vrouwen, minderheden, migranten. Hun verhalen worden vaak overschaduwd, maar krijgen in dit boek een plek. Het maakte het boek niet alleen mooi, maar ook betekenisvol. Omdat het voelt als een oproep om niet alleen naar het heden te kijken, maar ook naar de echo’s van het verleden. Om te beseffen dat wij zelf deel zijn van die stroom.
Wat ik meeneem uit Er stromen rivieren in de lucht is het besef dat verhalen nooit verdwijnen. Ook al zijn ze oud. Verhalen reizen net als water door tijd en ruimte. Je kunt ze altijd terughalen, ernaar luisteren, ze voorlezen of overdragen. Het idee dat één druppel water, één sneeuwvlok, levens kan verbinden van Assyrië tot Londen en Irak, vind ik magisch. Als liefhebber van water kan ik dat ook echt zo voelen.
Door dit boek te lezen besef ik dat geschiedenis niet stil staat, maar in ons leeft. In onze keuzes en de manier waarop we leven en verhalen doorgeven. Het zet ook aan om na te denken over geschiedenis, identiteit en verbondenheid. Want in de verhalen krijg je een stukje historie mee en wetenswaardigheden van vroeger. Daardoor kom ik nieuwe dingen te weten en word ik nieuwsgierig.
Ik raad het boek aan, aan lezers die van gelaagde verhalen houden en geboeid zijn door actuele en historische thema's. Die houden ook van symboliek. En zeker raad ik het iedereen aan die zich wil laten meevoeren door poëtische taal. Want het is echt smullen van de prachtige en mooie zinnen die Elif Shafak creëert. Ik heb er onwijs van genoten. En tot slot aan mensen die, net als ik, iets voelen bij water. Die begrijpen dat water het leven zelf is.
Review door Petra Steffens
Een reis vol herinneringen
in een zoektocht naar de legendes van Wales
Wanneer twee vriendinnen een reis naar Wales winnen zijn ze door het dolle heen. Juist nu ze bijna 25 jaar vriendinnen zijn. Tijdens de reis gaan ze terug naar het verleden met ontroerende, grappige en aangrijpende herinneringen. De vriendinnen hangen de toerist uit en bezoeken pittoreske plaatsjes, mooie vergezichten en lokaties waar legendes plaats zouden hebben gevonden. Daarbij ontbreekt het ze niet aan een dosis humor, inventiviteit en de juiste bagage. Maar dan krijgt de reis ineens een andere wending.
Dit boek is geschreven door Sylvia van Ostende.
Naar aanleiding van een loting op Facebook was ik de gelukkige winnares van dit boek. En zo kwam ik ook in contact met Sylvia, de schrijver van dit leuke boek. Trek je terug op een zondag in je luie stoel of op een comfortabele bank, neem daarbij een kop thee, een stuk chocolade en dit boek. Et voila: je hebt de ingrediënten voor een heerlijke ontspannen dag én het voornemen een keer Wales te gaan bezoeken.
Leuk én een aanrader voor even wat me-time, Marthe